ANKARA – 88 ülke ve 81 ilde temsilcileri bulunan Küresel Gazeteciler Konseyi (KGK) Yönetim Kurulu, son dönemde gazetecilik ve medya sektöründe yaşanan gelişmelerin ardından meslek etiği, ticari çıkar ilişkileri ve mesleki unvanların kullanımı konusunda açıklama yaptı.
KGK tarafından yapılan yazılı açıklamada, gazetecilik mesleğinin saygınlığının, güvenilirliğinin ve kamuoyunun doğru haber alma hakkının korunmasının önemine dikkat çekildi.
Konsey, gazeteciliğin temelinde kamu yararı ve güven ilişkisinin bulunduğunu belirterek, gazetecilerin haber kaynakları ve kamuoyu ile aralarına mesleki mesafe koyması gerektiğini vurguladı.
“Gazetecilik ile ticari çıkarlar yan yana getirilemez”
Açıklamada, medya alanında faaliyet gösteren bazı kişilerin medya dışındaki sektörlerde ticari ortaklık, şirket yöneticiliği veya sermaye ilişkileri içinde bulunmasının, haberlerin tarafsızlığı ve gazetecilik mesleğinin bağımsızlığı açısından soru işaretleri oluşturabileceği belirtildi.
KGK, “Habercilik faaliyeti ile ticari çıkarlar hiçbir koşulda ve hiçbir aşamada yan yana getirilemez” görüşünü dile getirdi.
Gazetecilik ve yorumculuk ayrımı
KGK açıklamasında, televizyon ve dijital mecralarda yorumculuk, programcılık veya şovmenlik yapan kişilerin bu faaliyetler nedeniyle doğrudan gazeteci olarak nitelendirilmemesi gerektiği ifade edildi.
Gazeteciliğin eğitim, deneyim, saha çalışması, evrensel etik ilkeler ve toplumsal sorumluluk gerektiren bağımsız bir uzmanlık alanı olduğu belirtilen açıklamada, gazetecilik ile sözcülük faaliyetlerinin de birbirinden ayrılması gerektiği kaydedildi.
Konsey, kamu yararı bulunan konuların araştırılması ve elde edilen bilgilerin kamuoyuna aktarılmasının gazeteciliğin temel görevlerinden olduğunu belirterek, gazetecilik adı altında kişi, grup veya oluşumların sözcülüğünün yapılmasının meslek etiği açısından kabul edilemez olduğunu savundu.
“Gazetecilik unvanı araçsallaştırılmamalı”
KGK, gazetecilik unvanının halkla ilişkiler, danışmanlık, lobicilik, siyasi amaçlar veya ticari faaliyetlerle iç içe geçirilmesinin mesleki erozyona neden olabileceği uyarısında bulundu.
Açıklamada, gazetecinin temel görevinin çıkar odaklarından bağımsız biçimde gerçeği kamuoyuna aktarmak olduğu belirtilirken, gazetecilerin ürettikleri haberlerle kişisel veya ticari gündemleri arasında şüphe oluşturabilecek ilişkilerden kaçınması gerektiği ifade edildi.
KGK ayrıca gazetecilerin adalet, hukuk ve hak kavramlarının korunmasına katkı sağlaması gerektiğini vurguladı.
KGK gelişmeleri takip edecek
Küresel Gazeteciler Konseyi, ekonomik ve mesleki zorluklara rağmen evrensel basın meslek ilkelerine bağlı kalarak görev yapan gazetecilerin yanında olduğunu açıkladı.
Konsey, mesleki etik ilkelerin ihlaline yönelik gelişmeleri yakından takip edeceğini ve üyelerinden mesleki etik kurallarına tam uyum beklemeyi sürdüreceğini bildirdi.
Açıklamada, gazetecilik mesleğinin itibarını zedeleyecek ve mesleki unvanı ticari amaçlarla kullanacak girişimlere karşı KGK’nın ilkeli tutumunu sürdüreceği ifade edildi.